شعبه یکم دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی شهید بهشتی تهران در رأیی قابل توجه، دعوای اعسار از پرداخت محکومبه را به دلیل احراز تمکن مالی خواهان مردود و باطل اعلام کرد و علاوه بر آن، با احراز قصد اذیت نسبت به خوانده، خواهان را به پرداخت سه برابر هزینه دادرسی در حق دولت محکوم نمود. این رأی از آن جهت اهمیت دارد که نشان میدهد طرح دعوای اعسار، در صورتی که خلاف واقع و برخلاف وضعیت مالی واقعی محکومعلیه باشد، نه تنها با حمایت قضایی مواجه نخواهد شد، بلکه میتواند برای خواهان تبعات مالی نیز به دنبال داشته باشد.
بطلان دعوای اعسار به دلیل احراز تمکن مالی خواهان و محکومیت به پرداخت سه برابر هزینه دادرسی
شعبه یکم دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی شهید بهشتی تهران در رأیی مهم، دعوای اعسار از پرداخت محکومبه را به علت احراز تمکن مالی خواهان مردود اعلام کرد و وی را به پرداخت سه برابر هزینه دادرسی در حق دولت محکوم نمود. این رأی از آن جهت قابل توجه است که دادگاه، ضمن رد ادعای ناتوانی مالی، برای طرح دعوای فاقد وجاهت، ضمانت اجرای مالی نیز در نظر گرفته است.
موضوع دعوا
در این پرونده، خواهان با تقدیم دادخواست اعسار از پرداخت محکومبه، مربوط به دادنامه شماره ۱۴۰۳۴۶۸۳۹۰۰۰۳۷۲۵۱۰۵ مورخ ۱۴۰۳/۰۲/۳۰، تقاضای تقسیط یا معافیت از پرداخت مبلغ ۱،۳۹۲،۶۴۰،۰۰۰ ریال به انضمام خسارات دادرسی را مطرح کرده بود.
مبنای رد دعوا
دادگاه پس از بررسی محتویات پرونده و مفاد صورتجلسه مورخ ۱۴۰۳/۰۵/۲۶، احراز کرد که خواهان دارای حداقل یک واحد مسکونی در محلههای متوسط تهران و بالاتر است. این امر از نظر دادگاه، با ادعای اعسار و ناتوانی از پرداخت محکومبه سازگار نبود و وجود تمکن مالی را نشان میداد.
بر همین اساس، دادگاه با استناد به مواد ۲، ۱۹۷ و تبصره ۱ ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، حکم بر بطلان دعوای اعسار صادر کرد.
محکومیت به سه برابر هزینه دادرسی
دادگاه در بخش دیگری از رأی، با احراز قصد اذیت خوانده از سوی خواهان، وی را به پرداخت سه برابر هزینه دادرسی محکوم نمود. مبلغ این محکومیت در مجموع ۸،۳۱۰،۰۰۰ ریال تعیین شده که باید در حق دولت پرداخت شود.
به وکیل متخصص نیاز دارید؟
همین حالا از میان وکلای تأییدشدهٔ وکیل بگیر، متخصص مناسب پروندهتان را پیدا کنید.
این بخش از رأی نشان میدهد که اگر دادگاه به این نتیجه برسد که طرح دعوای اعسار نه از سر ناتوانی واقعی، بلکه با هدف فشار بر طرف مقابل یا تأخیر در اجرای حق مطرح شده است، میتواند علاوه بر رد دعوا، آثار مالی مضاعفی نیز برای خواهان در نظر بگیرد.
اهمیت رأی در رویه قضایی
رأی صادره را میتوان نمونهای از رویکرد دقیق محاکم در مواجهه با دعاوی اعسار دانست. نهاد اعسار برای حمایت از اشخاص ناتوان از پرداخت دیون پیشبینی شده، اما این نهاد نباید به ابزاری برای فرار از تعهدات مالی یا ایجاد اختلال در حقوق محکومله تبدیل شود.
در این پرونده، مالکیت یک واحد مسکونی در مناطق متوسط و بالاتر شهر تهران، برای دادگاه قرینهای جدی بر توانایی مالی خواهان بوده و همین امر، مبنای رد ادعای اعسار قرار گرفته است. از منظر عملی، این رأی میتواند برای دعاوی مشابه، بهویژه در مواردی که خواهان دارای اموال غیرمنقول یا داراییهای مؤثر است، مورد استناد قرار گیرد.
قابلیت تجدیدنظرخواهی
این رأی ظرف مهلت بیست روز از تاریخ ابلاغ، قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران است. بنابراین، هرچند تصمیم صادره در حال حاضر واجد اثر حقوقی است، اما امکان بررسی مجدد آن در مرجع بالاتر همچنان وجود دارد.
جمعبندی
رأی شعبه یکم دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی شهید بهشتی تهران، از این جهت حائز اهمیت است که هم بر لزوم احراز واقعی اعسار تأکید دارد و هم نسبت به سوءاستفاده احتمالی از این نهاد حقوقی واکنش نشان داده است. این رأی میتواند در ارتقای دقت محاکم در رسیدگی به دعاوی اعسار و جلوگیری از طرح دعاوی غیرموجه، نقش مؤثری داشته باشد.
نیاز به راهنمایی فوری دارید؟
کارشناسان پشتیبانی وکیل بگیر همین حالا آمادهٔ پاسخگویی و راهنمایی شما هستند.