سهمالارث در قانون مدنی
وارثان سه طبقه‌اند و تا وقتی یک نفر از طبقه‌ی جلوتر باشد، طبقه‌ی بعد ارث نمی‌برد. طبقه‌ی اول پدر، مادر، فرزندان و نوهها هستند؛ طبقه‌ی دوم پدربزرگ و مادربزرگ و خواهر و برادر؛ طبقه‌ی سوم عمو، عمه، دایی و خاله. همسر در کنار هر طبقه‌ای ارث می‌برد.
سهم شوهر اگر متوفی فرزند نداشته باشد یک‌دوم و اگر فرزند داشته باشد یکچهارم است. سهم زن به‌ترتیب یکچهارم و یکهشتم است و اگر چند همسر باشند، همین سهم بین‌شان مساوی تقسیم میشود.
اگر متوفی فرزند داشته باشد، پدر و مادر هرکدام یکششم میبرند و بقیه بین فرزندان تقسیم میشود، به‌طوری که پسر دو برابر دختر سهم می‌برد. اگر فرزندان فقط دختر باشند، یک دختر یک‌دوم و چند دختر روی‌هم دوسوم میبرند و باقیمانده به نسبت سهم‌ها بین دختران و پدر و مادر «رد» میشود.
پیش از تقسیم ترکه
اول هزینه‌های کفن و دفن، بدهی‌های متوفی (از جمله مهریه‌ی همسر) و سپس وصیت تا سقف یکسوم ترکه پرداخت میشود؛ آنچه می‌ماند بین وارثان تقسیم میشود. برای انتقال سهم‌ها هم گواهی انحصار وراثت از شورای حل اختلاف لازم است.
زن از اموال منقول و از قیمت زمین و ساختمان ارث می‌برد، نه از عین آن‌ها؛ یعنی وارثان دیگر می‌توانند سهم او از اموال غیرمنقول را به قیمت روز بپردازند.
پرسش‌های رایج
سهمالارث زن از شوهر چقدر است؟+
اگر شوهر فرزند داشته باشد یکهشتم و اگر فرزند نداشته باشد یکچهارم کل ترکه. اگر شوهر بیش از یک همسر داشته باشد، این سهم بین همسران مساوی تقسیم میشود.
سهم دختر و پسر از ارث پدر چگونه است؟+
پس از کسر سهم همسر و پدر و مادر متوفی، باقیمانده طوری تقسیم میشود که هر پسر دو برابر هر دختر سهم ببرد.
اگر یکی از فرزندان پیش از پدر فوت کرده باشد؟+
اگر هیچ فرزندی از متوفی زنده نباشد، نوهها جای پدر یا مادرشان را میگیرند و سهم او را میبرند (بین خودشان پسر دو برابر دختر). ولی تا وقتی حتی یک فرزند متوفی زنده است، نوهها ارث نمیبرند. در ماشینحساب، وقتی تعداد پسر و دختر صفر باشد بخش «فرزندان فوتشده» ظاهر میشود.
«حاجب» چیست؟+
اگر متوفی فرزند نداشته باشد و پدرش زنده باشد، داشتن دستکم دو برادر، یا یک برادر و دو خواهر، یا چهار خواهر پدری باعث میشود سهم مادر از یکسوم به یکششم کاهش یابد؛ خود این خواهر و برادرها ارثی نمیبرند.
عدد را حساب کردید؛ قدم بعدی چیست؟
نتیجه‌ی ماشینحساب تخمینی است. برای طرح دعوا، مذاکره یا اجرای حکم با یک وکیل ارث مشورت کنید.