چگونه بدون مراجعه به دادگاه کفیل یا وثیقه‌گذار شویم

گزارش تحلیلی و حقوقی پیرامون تغییرات اخیر در فرآیند تودیع وثیقه و کفالت الکترونیک که توسط مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه اعلام گردیده، بدون استفاده از نمادها و ساختارهای تفکیکی مجدد تنظیم شده است.

در راستای تحول دیجیتال در فرآیندهای دادرسی و به منظور تسهیل در تودیع تأمین‌های کیفری شامل وثیقه و کفالت، مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه قابلیتی جدید در سامانه عدل ایران تعبیه نموده است که تحولی قابل توجه در کاهش مراجعات حضوری و تسریع در روند آزادی متهمین محسوب می‌شود.

پیش از این، ثبت لایحه یا درخواست در پرونده صرفاً برای اصحاب دعوی یا وکلای دادگستری امکان‌پذیر بود اما با ایجاد این قابلیت مستقل، اشخاص ثالث خارج از پرونده نیز قادر خواهند بود مستقیماً برای تودیع وثیقه یا قبول کفالت اعلام آمادگی نمایند. با استفاده از زیرساخت‌های الکترونیک، شخص کفیل یا وثیقه‌گذار بدون نیاز به مراجعه به شعبه رسیدگی‌کننده و از هر نقطه از کشور یا حتی از خارج از مرزها، قادر به ثبت درخواست خود در سامانه خواهد بود.

در خصوص وثیقه ملکی، فرآیند ارزیابی و استعلام ارزش ملک به صورت برخط صورت می‌پذیرد و بازداشت ملک یا اعمال ترهین نیز در بستر سامانه‌های الکترونیک انجام خواهد شد که این امر گامی بلند در جهت حذف مکاتبات کاغذی با ادارات ثبت اسناد و املاک است. علاوه بر درگاه اینترنتی، این خدمت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نیز در دسترس قرار خواهد گرفت تا دسترسی عمومی به این فرایند تسهیل گردد. اجرای این خدمت، فرایند صدور قرار قبولی کفالت یا وثیقه و نهایتاً آزادی متهمین واجد شرایط را به میزان قابل توجهی کوتاه خواهد نمود. این موضوع نه تنها موجب کاهش تراکم مراجعین در مجتمع‌های قضایی می‌گردد، بلکه از اطاله دادرسی در مرحله تأمین کیفری نیز جلوگیری خواهد کرد.

این اقدام در راستای مواد مرتبط با آیین دادرسی کیفری مبنی بر تسریع در اجرای قرارهای تأمین، گامی مثبت و ضروری تلقی می‌شود. برای ما به عنوان وکلای دادگستری، این امکان فرصتی است تا با هدایت موکلین و خانواده‌های آنان به استفاده از این سامانه، ضمن کاهش هزینه‌های زمانی و تردد، از استهلاک پرونده‌های اجرایی در شعب جلوگیری نماییم. پیشنهاد می‌گردد در پرونده‌هایی که قرار وثیقه یا کفالت صادر شده است، با ارشاد اشخاص ثالث به استفاده از این بستر الکترونیک، سرعت آزادی متهمین را مدیریت نمایید.