چک و امور بانکیتأثیر منشأ دین و حسن نیت بر ایرادات اسناد تجاری در حقوق ایران
اسناد تجاری به عنوان ابزارهای کلیدی در معاملات تجاری، تحت تأثیر اصول حقوقی خاصی قرار دارند که از جمله آنها میتوان به اصل عدم استماع ایرادات، وصف تجریدی و نقش حسن نیت اشاره کرد. این پژوهش با تمرکز بر تأثیر منشأ دین (رابطه پایه حقوقی که منجر به صدور سند تجاری میشود) و حسن نیت (به عنوان یک مفهوم دوگانه شامل تصور اشتباه مشروع و صداقت) بر ایرادات قابل طرح در برابر اسناد تجاری در حقوق ایران، به بررسی تحلیلی و تطبیقی میپردازد. با استناد به قوانین تجارت ایران، فقه امامیه و کنوانسیونهای بینالمللی مانند ژنو و آنسیترال، نشان داده میشود که منشأ دین پس از گردش سند تجاری از تعهد ناشی از آن جدا میشود، اما ایرادات معاملاتی تنها در برابر دارنده مستقیم قابل استناد است. حسن نیت دارنده سوم نیز مانع از طرح ایرادات پایه میگردد. یافتهها حاکی از آن است که در حقوق ایران، اصل حسن نیت به صورت غیرمستقیم در مواد قانونی مانند ماده 249 قانون تجارت اعمال شده و استثنائاتی مانند فقدان حسن نیت یا ایرادات شکلی، میتواند تعهد را زایل کند. این مقاله پیشنهاد میکند که قانونگذار ایرانی با الهام از حقوق فرانسه و کنوانسیونهای بینالمللی، مقررات صریحتری برای تفکیک ایرادات پایه و براتی وضع نماید تا اعتماد و سرعت در معاملات تجاری افزایش یابد







