وصیت نامه
سلام و عرض ادب پدربزرگ و مادربزرگ بنده در قید حیات هستند و 5 پسر و 3 دختر دارند. حدود 10 سال پیش پدربزرگم یک وصیتنامه به صورت دستنویس در منزل تنظیم کردند که 5 پسر و همسر ایشان آن را امضا کردهاند و هر کدام نیز یک نسخه از آن را در اختیار دارند. سه دختر این وصیتنامه را امضا نکردهاند. در این وصیتنامه تقریباً تمام اموال ایشان بین فرزندان تقسیم شده است. چند سؤال داشتم: 1. آیا این وصیتنامه دستنویس و خانگی از نظر قانونی معتبر است؟ آیا فرزندان میتوانند در آینده به آن استناد کنند؟ 2. پدربزرگم در حال حاضر از نحوه تقسیم اموال در وصیتنامه قبلی منصرف شدهاند و قصد دارند وصیتنامه جدیدی تنظیم کنند. آیا برای بیاعتبار شدن وصیتنامه قبلی و نسخههای موجود نزد فرزندان، اقدام خاصی لازم است؟ 3. آیا امکان تقسیم تمام اموال از طریق وصیتنامه وجود دارد؟ اگر خیر، راهکار قانونی برای این کار چیست؟ پیشاپیش از راهنمایی شما سپاسگزارم.
۲ پاسخ از وکلا
فهیمه اکبری فتمه سری
سلام و عرض ادب وقتی پدر بزرگ هنوز در قید حیات هست میتواند تمامی وصیت قبلی را بی اعتبار نموده و وصیت نامه جدید بدهید به نظر بنده ایشان الان یک اظهارنامه به فرزندان برای اطلاع از این موضوع بفرستند که بعدا مدعی نباشند.اما برای اطلاع خودتان اگر وصیتنامه تماماً به خط خود پدربزرگ نوشته شده، تاریخ روز و ماه و سال داشته و امضای ایشان ذیل آن باشد، میتواند وصیتنامه خودنوشت محسوب شود و از نظر شکلی معتبر باشد. امضای فرزندان شرط اعتبار وصیتنامه نیست.اما اگر متن را شخص دیگری نوشته باشد یا تاریخ و امضای وصیتکننده کامل نباشد، اعتبار آن محل ایراد میشود. امضای ۵ پسر و همسر بیشتر میتواند قرینه اطلاع یا قبول آنان باشد، نه اینکه حق دختران را از بین ببرد.
امین نوروزی
وصیتنامه دستنویس اگر شرایط قانونی وصیتنامه خودنوشت را داشته باشد (به خط موصی، دارای تاریخ و امضا)، اصولاً معتبر است؛ اما نسبت به بیش از یکسوم اموال بدون تنفیذ وراث پس از فوت قابل اجرا نیست. پدربزرگ شما میتواند هر زمان وصیتنامه جدیدی تنظیم و صریحاً اعلام کند که وصیتنامه قبلی را لغو کرده است. بهتر است نسخه جدید رسمی یا دستکم خودنوشت با تاریخ و امضای جدید باشد تا تعارضی باقی نماند. وجود نسخههای قبلی نزد فرزندان، در صورت اثبات نسخ وصیت، مانع اعتبار وصیت جدید نخواهد بود. خیر، با وصیتنامه نمیتوان تمام اموال را الزاماً به هر نحو تقسیم کرد. وصیت فقط تا یکسوم ترکه بدون نیاز به رضایت وراث نافذ است. اگر پدربزرگ قصد دارد در زمان حیات تمام اموال را به نحو دلخواه منتقل کند، راهکار مناسب استفاده از عقد صلح، هبه یا انتقال رسمی اموال در زمان حیات است.